Тұсқағазды қалай таңдау керек және қанша орам қажет

Тұсқағаз — бөлмені жаңартудың ең жылдам тәсілі, бірақ мұнда да қателесу оңай: қағаз жолақтар жапсыру кезінде жыртылады, ас үйдегі винил тұсқағаз көпіршік болып көтеріледі, ал орамдар соңғы қабырғаға жетпей қалады, және сол партияны қосымша сатып алу енді мүмкін емес. Бұл мақалада флизелин, винил, қағаз тұсқағаздың, боялатын тұсқағаз бен сұйық тұсқағаздың айырмашылығын, затбелгідегі белгілерді қалай оқу керектігін, раппорт деген не екенін және бөлмеге қанша орам керектігін қалай есептеу керектігін — мысалмен қарастырамыз. Соңында — әр түріне қандай желім керек.

Тұсқағаздың қандай түрлері бар

Қағаз

Ең қарапайым әрі арзан. Бір қабатты (симплекс) және екі қабатты (дуплекс) болады — екінші нұсқасы тығызырақ және ұсақ кедір-бұдырды жақсы жасырады. Қағаз тұсқағаз «тыныс алады», бірақ ылғалдан қорқады, күнде оңады және желімнен суланады, сондықтан оны тегіс жапсыру қиынырақ. Бу мен қатты тозу жоқ жатын бөлме мен балалар бөлмесіне жарайды.

Флизелин

Флизелин — целлюлоза және полиэфир талшықтарынан жасалған тоқылмаған материал. Флизелин тұсқағаз созылмайды және кепкенде отырмайды, сондықтан түйіскен жерлері тегіс қалады. Желімді тек қабырғаға жағады, құрғақ жолақты үстінен басады — бұл жылдамырақ әрі тазарақ. Флизелин берік және қабырғаны аздап арматуралап, сылақтағы қылдай жарықтарды жасырады.

Винил

Винил тұсқағаздың екі қабаты бар: негіз (қағаз немесе флизелин) және үстіңгі поливинилхлорид жабыны. Жабыны әртүрлі болады:

• көбіктендірілген винил — көлемді, бедерлі, кедір-бұдырды жақсы жасырады, бірақ жұмсақ және соққыдан қорқады;
• жалпақ винил (шелкография, ыстықтай бедерлеу) — тегіс, жылтыр, берік әрі жуылатын;
• компакт-винил — тығыз, матаға, теріге, сылаққа ұқсайды.

Винил тұсқағаз берік, оны жууға болады, ол оңбайды. Кемшілігі — буды нашар өткізеді: дымқыл және құрғатылмаған қабырғаларда оның астында зең пайда болуы мүмкін. Жапсырар алдында қабырғаны антисептигі бар астармен өңдейді.

Боялатын тұсқағаз

Бұл жапсырғаннан кейін су-дисперсиялық бояумен боялатын бедерлі флизелин тұсқағаз немесе шыны тұсқағаз (шыны кенеп). Оларды 5–10 рет қайта бояуға болады, ал шыны тұсқағаз щеткамен тазалауға да төзеді. Дәлізге, балалар бөлмесіне және үй әлі шөгіп жатқан жаңа үйлерге жақсы нұсқа.

Сұйық тұсқағаз

Сұйық тұсқағаз байланыстырғышы бар целлюлоза, мақта немесе жібек талшықтарынан тұратын құрғақ қоспа түрінде сатылады. Оны сумен араластырып, нұсқаулық бойынша (әдетте 6–12 сағат) ісінуге қалдырады да, қабырғаға шпательмен сылақ сияқты 1–3 мм қабатпен жағады. Артықшылықтары: жіктер жоқ, қуыстарды, аркаларды және терезе беткейлерін әрлеу оңай, зақымдалған жерді сулап, қайта толтыруға болады. Кемшіліктері: лакпен жабылғандарынан басқасы судан қорқады, ал шығыны қабаттың қалыңдығына байланысты — қаптамадан қараңыз, әдетте бір бума 3–5 м²-ге жетеді.

Сұйық тұсқағаз астына қабырғаны ақ астармен астарлайды, ал металл элементтерді (саморездерді, бұрыштамаларды) майлы бояумен бояйды — әйтпесе тот дақтары шығады.

Тұсқағаз түрлерін салыстыру

Бөлмеңізге тұсқағаз таңдап, компаниялардың ұсыныстарын тұсқағаз бөлімінде салыстыруға болады.

Әртүрлі бөлмелерге қандай тұсқағаз таңдау керек

• Жатын бөлме. Жүктеме жоқтың қасы, бастысы — бу өткізгіштік пен сабырлы өрнек: флизелин немесе дуплекс қағаз тұсқағаз жарайды.
• Балалар бөлмесі. Боялатын немесе жуылатын флизелин тұсқағаз: фломастер суреттерін қабырғаны қайта жапсырғаннан гөрі бояп жабу немесе жуып кетіру оңайырақ.
• Қонақ бөлме. Мұнда дизайн бойынша таңдауға болады — флизелин, флизелин негізді винил, боялатын бедерлі тұсқағаз. Күн түсетін жақта жарыққа төзімділігіне назар аударыңыз.
• Ас үй. Жуылатын винил тұсқағаз немесе жуылатын бояумен боялатын тұсқағаз. Плита мен жуғыштың жанындағы жұмыс аймағын әдетте плиткамен немесе қабырға панелімен жабады.
• Кіреберіс пен дәліз. Үйкеліске төзімді берік тұсқағаз: винил, шыны тұсқағаз, компакт-винил. Қабырғаның төменгі бөлігін кейде панельдермен қорғайды.
• Ванна бөлмесі. Кәдімгі тұсқағаз жарамайды — винилдің өзі будан ажырайды. Мұнда плитка немесе ылғалға төзімді бояу керек.

Затбелгідегі белгілерді қалай оқу керек

Орамның затбелгісінде халықаралық жүйе бойынша белгілер жиынтығы бар. Негізгілері:

Ас үй мен кіреберіске кемінде екі толқыны бар тұсқағаз таңдаңыз, жазда тікелей күн көп түсетін Алматыдағы күн жақтағы бөлмеге — толық күн немесе қосу белгісі бар күн белгісі барын.

Раппорт деген не

Раппорт — өрнек биіктігі бойынша қайталанатын қашықтық. Затбелгіде сантиметрмен көрсетіледі, мысалы 53 немесе 64 см. Раппорт неғұрлым үлкен болса, қалдық соғұрлым көп: өрнек сәйкес келуі үшін әр келесі жолақты жоғары немесе төмен жылжытуға тура келеді.

• Сәйкестендірусіз (бір түсті, ұсақ ретсіз өрнек) — қалдық жоқтың қасы.
• Тура түйістіру — көрші жолақтарда өрнек бір биіктікте сәйкес келеді.
• Ығыстырып — әр екінші жолақты раппорттың жартысына жылжытады; қалдық көбірек.

Қанша орам керек: мысалмен есептеу

Стандартты орам — 0,53 × 10,05 м, кең («метрлік») орам — 1,06 × 10,05 м.

1-мысал: өрнекті сәйкестендірусіз тұсқағаз

Бөлме 4 × 5 м, төбенің биіктігі 2,7 м, терезенің ені 1,5 м, есіктің ені 0,8 м. Орам 0,53 × 10,05 м.

1. Бөлменің периметрі: (4 + 5) × 2 = 18 м.
2. Терезе мен есіктің енін шегереміз: 18 − 1,5 − 0,8 = 15,7 м.
3. Жолақтар саны: 15,7 ÷ 0,53 = 29,6 → 30 жолақ.
4. Кесуге 10 см қоры бар жолақ ұзындығы: 2,7 + 0,1 = 2,8 м.
5. Бір орамнан шығатын жолақ: 10,05 ÷ 2,8 = 3,59 → 3 жолақ (1,65 м қалдығы есіктің үстіндегі және терезенің астындағы бөліктерге кетеді).
6. Орамдар: 30 ÷ 3 = 10 орам және қорға 1 орам — 11.

2-мысал: раппорты 64 см сол тұсқағаз

Ығыстырып түйістіргенде әр жолақты сәйкестендіруге бір раппортқа дейін кетуі мүмкін.

1. Сәйкестендіруді ескергендегі жолақ ұзындығы: 2,8 + 0,64 = 3,44 м.
2. Орамнан шығатын жолақ: 10,05 ÷ 3,44 = 2,92 → 2 жолақ.
3. Орамдар: 30 ÷ 2 = 15 орам және қорға 1 — 16.

Тек өрнек есебінен айырма — 5 орам. Бұл жоғарғы баға: тура түйістіргенде және жолақтарды орам бойынша ұқыпты бөлгенде көбіне азырақ шығады. Өз бөлмеңізді тұсқағаз калькуляторында жылдам есептеуге болады.

Барлық орамдарды бір партиядан алыңыз — партия нөмірі затбелгіде көрсетілген. Әртүрлі партиялардың реңкі ерекшеленуі мүмкін, және бұл қабырғада көрінеді.

Қандай желім керек

Желімді өрнекке емес, тұсқағаздың негізіне қарай таңдайды.

• Қағаз — қағаз тұсқағазға арналған желім; жолаққа жағып, бүктейді де, 3–5 минут сіңуге қалдырады.
• Флизелин және флизелин негізді винил — флизелин тұсқағазға арналған желім; қабырғаға жағады.
• Қағаз негізді винил — винил тұсқағазға арналған желім; жолаққа жағып, затбелгіде көрсетілген уақытқа қалдырады.
• Шыны тұсқағаз және ауыр тұсқағаз — арнайы күшейтілген желім.
• Сұйық тұсқағаз — желім керек емес, байланыстырғыш қоспаның ішінде бар.

Жапсырар алдында қабырғаларды астарлайды: астар сіңіргіштікті теңестіреді, және желім сылаққа кетпейді. Лайықты құрамдар желімдер және астарлар бөлімдерінде бар.

Қабырғаны қалай дайындау керек

1. Ескі тұсқағазды және қабыршақтанған бояуды алып тастаңыз.
2. Жарықтар мен шұңқырларды шпаклевкамен бітеп, тегістеңіз.
3. Жұқа және ашық түсті тұсқағаз үшін қабырға түсін теңестіріңіз: қою дақтар көрініп тұрады.
4. Астар жағып, оның кебуіне уақыт беріңіз.
5. Электр қуатын өшіріп, розеткалар мен ажыратқыштардың қақпақтарын алыңыз.

Терезелер жабық, өтпе жел жоқ және температура әдетте +10-нан +25 °C-қа дейін болғанда жапсырады. Жапсырғаннан кейін желім кепкенше бөлмені 1–2 тәулік желдетпейді. Алматының ыстық жазында жаңа тұсқағазға бағытталған кондиционер өтпе жел сияқты қауіпті: жолақтар тым тез кеуіп, түйіскен жерлерінен ажырайды.

Қалай жапсыру керек: қысқаша

1. Бұрыштан немесе терезеден тіктеуішпен немесе лазерлік деңгеймен тік сызық белгілеңіз — бірінші жолақты соған қарап жапсырады.
2. Жолақтарды раппортты ескеріп кесіңіз және артқы жағына нөмір жазыңыз.
3. Желімді нұсқаулық бойынша — қабырғаға, жолаққа немесе екеуіне де жағыңыз.
4. Жолақты басып, пластик шпательмен немесе білікпен ортасынан шетіне қарай ауаны шығара тегістеңіз.
5. Төбе мен плинтус жанындағы артығын кең шпатель бойымен өткір пышақпен кесіңіз. Жүзін жиі ауыстырыңыз — мұқалған жүз дымқыл қағазды жыртады.
6. Бет жағына шыққан желімді бірден дымқыл губкамен алыңыз.

Қабырғалар мен төбеге арналған басқа материалдарды — панельдерді, сәндік сылақты, молдингтерді — әрлеу бөлімінен қараңыз.

Жиі кездесетін қателер

• Орамдарды «дәл өлшеп» алды. Бір орам жетпей қалса, сол партия болмауы мүмкін — қорға 1 орам алыңыз.
• Раппортты ескермеді. Ірі өрнекте бір түсті тұсқағазға қарағанда бір жарым есе көп орам керек.
• Желімі сәйкес емес. Қағаз тұсқағазға арналған желім ауыр винил жолақтарды ұстамайды, олар түйіскен жерлерінен ажырайды.
• Құрғатылмаған қабырғаға жапсырды. Винил тұсқағаздың астынан ылғал кетпейді, зең пайда болады.
• Жапсырғаннан кейін бірден желдетті. Өтпе жел жолақтарды біркелкі кептірмейді, олар түйіскен жерлерінен ажырайды.
• Партия нөмірін салыстырмады. Орамдардың әртүрлі реңкі күндізгі жарықта қабырғада байқалады.

Сұрақтар мен жауаптар

Ас үйге қандай тұсқағаз таңдаған жөн?

Үш толқыны бар флизелин негізді жуылатын винил тұсқағаз немесе жуылатын бояумен боялған боялатын тұсқағаз. Қағаз және лаксыз сұйық тұсқағаз ас үйде тез кірлейді.

Флизелин тұсқағаздың винилден айырмашылығы неде?

Флизелин тұсқағаз толығымен тоқылмаған материалдан жасалған, буды өткізеді және созылмайды. Винилдің үстінде ПВХ қабаты бар: ол берікрек және жуылады, бірақ буды нашар өткізеді. Флизелин негізді винил тұсқағаз да болады — ол екеуінің қасиеттерін біріктіреді.

18 м² бөлмеге қанша орам тұсқағаз керек?

Төбесі 2,7 м, өлшемі 4 × 4,5 м бөлмеге раппортты ескермегенде әдетте 0,53 × 10,05 м-лік 10–11 стандартты орам керек. Ірі өрнекпен — 14–16 орам.

Тұсқағаздағы раппорт деген не?

Бұл өрнектің биіктігі бойынша сантиметрмен берілген қайталану қадамы. Ол неғұрлым үлкен болса, көрші жолақтарды сәйкестендіргенде қалдық соғұрлым көп болады.

Сұйық тұсқағаз қанша уақыт кебеді?

Қабаттың қалыңдығына, бөлмедегі температура мен ылғалдылыққа байланысты әдетте 1–3 тәулік. Нақты уақыт қаптамада көрсетілген.